Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam/Tứ phủ bắt nguồn từ tục thờ Nữ thần, phản ánh tư duy và niềm tin của cư dân nông nghiệp lúa nước. Thánh Mẫu – biểu tượng của Mẹ Tự nhiên – được tôn thờ với các hóa thân cai quản Thiên phủ (trời), Địa phủ (đất), Thoải phủ (nước), Nhạc phủ (rừng), trong đó Thánh Mẫu Liễu Hạnh là thần chủ, được tôn vinh là “Mẫu nghi thiên hạ”, một trong “Tứ bất tử” của tín ngưỡng Việt Nam.

Tín ngưỡng này mang đậm bản sắc văn hóa Việt, tôn vinh vai trò của phụ nữ, đồng thời tích hợp nhiều yếu tố tín ngưỡng, tôn giáo và văn hóa dân gian. Các thực hành như hầu đồng, chầu văn không chỉ thể hiện đời sống tinh thần phong phú mà còn góp phần bảo tồn nhiều loại hình văn hóa truyền thống.

Xã Vụ Bản là trung tâm thờ Mẫu tiêu biểu. “Nghi lễ chầu văn” và “Lễ hội Phủ Dầy” đã được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đặc biệt, ngày 01/12/2016, UNESCO ghi danh “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.