Phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững đang mở ra những cơ hội mới để khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế biển, tạo thêm động lực tăng trưởng cho nhiều địa phương. Đối với Ninh Bình, vùng ven biển không chỉ là không gian phát triển giàu tiềm năng mà còn góp phần hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm du lịch, tạo thêm sức hấp dẫn cho điểm đến và tăng cường khả năng liên kết vùng. Bám sát các định hướng của Quy hoạch không gian biển quốc gia và Quy hoạch tổng thể khai thác, sử dụng bền vững tài nguyên vùng bờ, ngành Du lịch Ninh Bình đã chủ động tham mưu, triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm từng bước khơi mở tiềm năng vùng ven biển, tạo nền tảng cho phát triển du lịch biển theo hướng xanh, bền vững và hiệu quả.
Nhận thức rõ vai trò của du lịch biển trong chiến lược phát triển du lịch của tỉnh sau hợp nhất, Sở Du lịch đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 75/KH-UBND ngày 11/3/2026 về phát triển du lịch biển giai đoạn 2026-2030. Kế hoạch xác định mục tiêu phát triển du lịch biển theo hướng bền vững, khai thác hợp lý tiềm năng, lợi thế biển gắn với bảo vệ tài nguyên, môi trường và hệ sinh thái vùng ven biển; đồng thời từng bước hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế biển, nâng cao đời sống Nhân dân và xây dựng hình ảnh điểm đến xanh, an toàn, thân thiện.
Để hiện thực hóa các mục tiêu đã đề ra, ngành Du lịch tập trung triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ trọng tâm, trong đó công tác điều tra, khảo sát, đánh giá tài nguyên và môi trường du lịch biển được xác định là bước đi nền tảng. Đây không chỉ là cơ sở phục vụ công tác quản lý, quy hoạch mà còn giúp nhận diện đầy đủ những tiềm năng, lợi thế riêng có của khu vực ven biển để định hướng phát triển sản phẩm phù hợp trong giai đoạn tiếp theo.
Theo đó, Sở Du lịch đã triển khai điều tra, khảo sát, đánh giá hiện trạng tài nguyên du lịch và môi trường tại khu vực ven biển nhằm phục vụ công tác quản lý, quy hoạch, phát triển sản phẩm và thu hút đầu tư. Đáng chú ý, ngành Du lịch đã thực hiện đánh giá chất lượng môi trường tại 8 bãi biển gồm Quất Lâm, Hải Đông, Hải Lý, Hải Chính, Thịnh Long, Rạng Đông, Kim Đông 1 và Kim Đông 2 thông qua chỉ số BQI. Kết quả cho thấy phần lớn các bãi biển đạt chất lượng môi trường ở mức khá tốt; trong đó Hải Đông và Hải Chính đạt chỉ số BQI cao nhất là 0,81. Chất lượng môi trường tổng hợp tại các bãi tắm ven biển của tỉnh được đánh giá cao hơn mặt bằng chung của nhiều bãi biển du lịch trọng điểm khu vực phía Bắc.
Trên nền tảng những kết quả khảo sát và đánh giá tài nguyên, môi trường, bức tranh tiềm năng du lịch biển Ninh Bình dần được nhận diện rõ nét hơn. Không chỉ sở hữu điều kiện tự nhiên thuận lợi, khu vực ven biển còn hội tụ nhiều giá trị văn hóa bản địa đặc sắc, hệ sinh thái bãi bồi phong phú cùng những làng nghề truyền thống gắn với đời sống cư dân vùng biển. Đây là những nguồn lực quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm, du lịch làng nghề và du lịch ẩm thực mang bản sắc riêng của vùng ven biển Ninh Bình.
Trên cơ sở kết quả rà soát, đánh giá hiện trạng tài nguyên và sản phẩm du lịch, ngành Du lịch đã định hướng nghiên cứu, phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, tâm linh, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm, du lịch sinh thái và du lịch làng nghề gắn với không gian ven biển. Đồng thời, từng bước nghiên cứu định vị và làm mới thương hiệu du lịch biển Quất Lâm, Thịnh Long, hướng tới hình thành các sản phẩm có khả năng cạnh tranh và tạo dấu ấn riêng trên thị trường.
Cùng với việc phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng, ngành Du lịch xác định liên kết điểm đến là một trong những giải pháp quan trọng nhằm gia tăng giá trị trải nghiệm và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến. Việc kết nối hài hòa giữa du lịch biển với các sản phẩm du lịch sinh thái, văn hóa, lịch sử và tâm linh không chỉ góp phần phát huy hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng địa phương mà còn tạo nên những hành trình phong phú, đáp ứng tốt hơn nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.
Theo đó, khu vực ven biển được định hướng kết nối với các khu, điểm du lịch trọng điểm của tỉnh như Quần thể danh thắng Tràng An, Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long cùng nhiều điểm đến văn hóa, lịch sử và tâm linh trong và ngoài tỉnh. Việc kết nối này không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn tạo điều kiện kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách và nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên du lịch.
Khi các tiềm năng, tài nguyên và sản phẩm từng bước được định hình, công tác xúc tiến, quảng bá được xác định là khâu quan trọng nhằm đưa hình ảnh du lịch biển Ninh Bình đến gần hơn với du khách và cộng đồng doanh nghiệp. Theo đó, nhiều hoạt động truyền thông, quảng bá được triển khai đồng bộ trên các nền tảng số, hệ thống website, mạng xã hội, các ấn phẩm xúc tiến du lịch và các chương trình quảng bá trực tiếp.
Điểm nhấn nổi bật là Chương trình Khai mạc Mùa du lịch biển Ninh Bình năm 2026 tại Khu du lịch biển Thịnh Long với chủ đề “Ninh Bình - Từ Non thiêng đến Biển rộng”. Không gian quảng bá sản phẩm du lịch, OCOP và ẩm thực biển với khoảng 50 gian hàng cùng nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc đã góp phần giới thiệu hình ảnh vùng biển Ninh Bình tới đông đảo du khách và doanh nghiệp.
Đặc biệt, chương trình khảo sát, giới thiệu và chào bán sản phẩm du lịch biển được tổ chức với sự tham gia của khoảng 150 doanh nghiệp lữ hành. Thông qua hoạt động này, các doanh nghiệp có cơ hội tiếp cận thực tế tài nguyên, dịch vụ và hệ thống tuyến, điểm du lịch, từ đó nghiên cứu xây dựng những sản phẩm mới, nhất là các sản phẩm kết nối giữa du lịch biển với du lịch sinh thái, văn hóa và tâm linh.
Bên cạnh việc quảng bá hình ảnh và mở rộng thị trường khách, ngành Du lịch cũng xác định chất lượng nguồn nhân lực là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của điểm đến. Vì vậy, công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho lực lượng lao động tại khu vực ven biển được chú trọng triển khai ngay từ những bước đầu.
Từ đầu năm đến nay, Sở Du lịch đã tổ chức 03 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ cho lực lượng lao động tại các xã ven biển. Nội dung đào tạo tập trung vào kỹ năng giao tiếp, phục vụ khách du lịch, ứng xử văn minh, tổ chức dịch vụ tại cộng đồng và nâng cao chất lượng phục vụ. Qua đó góp phần xây dựng môi trường du lịch an toàn, thân thiện và từng bước nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động du lịch tại khu vực ven biển.
Sự đồng bộ trong công tác tham mưu chính sách, khảo sát tài nguyên, phát triển sản phẩm, xúc tiến quảng bá và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đã tạo nên những chuyển biến tích cực cho du lịch biển Ninh Bình. Những kết quả đạt được bước đầu không chỉ thể hiện qua diện mạo điểm đến ngày càng khởi sắc mà còn được phản ánh rõ nét qua các chỉ số tăng trưởng về khách và doanh thu du lịch.
Trong Tuần Du lịch Ninh Bình năm 2026 (từ ngày 23/5 đến ngày 31/5/2026), toàn tỉnh đón 634.582 lượt khách, tăng 30,84% so với cùng kỳ năm trước; trong đó khách nội địa đạt 486.780 lượt, khách quốc tế đạt 147.802 lượt. Tổng thu du lịch đạt gần 974 tỷ đồng, tăng 29,83%; riêng khách du lịch biển ước đạt 15.581 lượt.
Lũy kế đến hết ngày 31/5/2026, toàn tỉnh đón hơn 16,18 triệu lượt khách; trong đó khách du lịch biển ước đạt 378.740 lượt. Tổng thu du lịch đạt trên 17.114 tỷ đồng. Đặc biệt, mùa du lịch biển năm 2026 ghi nhận sự tăng trưởng ấn tượng với khoảng 394.563 lượt khách, tăng 261,56% so với cùng kỳ năm 2025; tổng thu đạt khoảng 286,1 tỷ đồng, tăng 309,95%. Những con số này cho thấy sức hấp dẫn ngày càng rõ nét của sản phẩm du lịch biển, đồng thời khẳng định hiệu quả bước đầu của các chủ trương, giải pháp phát triển du lịch biển trên địa bàn tỉnh.
Những kết quả bước đầu đạt được đang mở ra nhiều triển vọng cho sự phát triển của du lịch biển Ninh Bình. Từ những tiềm năng, lợi thế vốn có của vùng ven biển, cùng sự chủ động trong công tác tham mưu, quy hoạch, phát triển sản phẩm, xúc tiến quảng bá và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, du lịch biển đang từng bước khẳng định vị thế trong cơ cấu sản phẩm du lịch của tỉnh.
Mặc dù phía trước vẫn còn không ít khó khăn về hạ tầng, dịch vụ và nguồn lực đầu tư, song những tín hiệu tăng trưởng tích cực thời gian qua cho thấy hướng đi đúng đắn trong việc khai thác tiềm năng biển theo hướng bền vững, hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn tài nguyên và bảo vệ môi trường. Với sự quan tâm chỉ đạo của tỉnh, sự vào cuộc của các cấp, các ngành cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và người dân địa phương, du lịch biển được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần mở rộng không gian phát triển, làm phong phú hệ sinh thái sản phẩm du lịch và nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến Ninh Bình trong thời gian tới./.
ĐTH
