Nhiệm kỳ 2020-2025, thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XXII, trong bối cảnh tình hình quốc tế, khu vực và trong nước có nhiều diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt là đại dịch Covid-19 kéo dài gần 2 năm, xung đột, chiến tranh ở nhiều nơi trên thế giới và sự sụt giảm kinh tế thế giới, đã làm ảnh hưởng trực tiếp đến ngành du lịch. Tuy nhiên dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, quyết liệt của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, sự phối hợp của các cấp, các ngành, các địa phương và sự nỗ lực đầu tư, kinh doanh phát triển du lịch của các nhà đầu tư, đơn vị, doanh nghiệp, đặc biệt sự đồng hành, ủng hộ tích cực của nhân dân trong tỉnh, nghành du lịch đã vượt qua những khó khăn và có bước phát triển vượt bậc trong nhiệm kỳ qua. Các giá trị di sản văn hóa lịch sử độc đáo, riêng có được bảo tồn tốt, tiềm năng và lợi thế nổi trội về du lịch văn hóa lịch sử, sinh thái, nghỉ dưỡng, tâm linh đã được nghiên cứu, nhận diện, phát huy hiệu quả tạo nền tảng để du lịch Ninh Bình dần trở thành nghành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.
Tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để phục hồi, phát triển du lịch sau đại dịch Covid 19, từ việc chỉ đạo tổng kết, đánh giá thực trạng phát triển du lịch làm cơ sở để xây dựng, ban hành Nghị quyết, Đề án tổng thể về phát triển du lịch giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045, kế hoạch phục hồi và phát triển du lịch sau dịch Covid-19 theo 3 giai đoạn, trong đó đã xác định phương án mở cửa đón khách du lịch ngay từ giữa tháng 02/2022, trở thành tỉnh đầu tiên cả nước mở cửa đón khách du lịch; đến việc chỉ đạo triển khai xây dựng và làm mới lại sản phẩm du lịch, xây dựng môi trường du lịch an toàn, văn minh; xây dựng và phát triển thương hiệu điểm đến du lịch gắn với nâng cao chất lượng dịch vụ, tính chuyên nghiệp và sự thân thiện, hiếu khách của người dân địa phương. Bên cạnh đó, tỉnh đã kịp thời xây dựng và ban hành các chính sách hỗ trợ phát triển du lịch gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới Quần thể danh thắng Tràng An, các giá trị di tích lịch sử văn hóa và tri thức bản địa. Nhờ đó, ngành du lịch đã có sự phục hồi mạnh mẽ, bứt phá cả về số lượt khách và doanh thu du lịch, đóng góp không nhỏ trong cơ cấu GRDP toàn tỉnh, tạo được sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương theo hướng tăng tỷ trọng khối dịch vụ, đồng thời tạo động lực thúc đẩy nhiều ngành, nhiều lĩnh vực khác phát triển. Mặt khác, du lịch phát triển đã góp phần chuyển đổi nhận thức các cấp, các ngành, nhân dân về lợi ích phát triển du lịch đối với phát triển kinh tế - xã hội; bảo vệ các tài nguyên thiên nhiên, môi trường và các giá trị di sản văn hóa lịch sử, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, đưa Ninh Bình trở thành điểm đến du lịch không thể bỏ qua trên bản đồ du lịch của vùng và cả nước. Kết quả được thể hiện rõ nét trên các mặt sau:
Một là về thực hiện các chỉ tiêu: Số lượng khách du lịch đến các điểm tham quan tăng nhanh, bình quân mỗi năm đạt 5,8 triệu lượt khách, tăng 28,2%/năm. Mặc dù chịu ảnh hưởng nặng nề của đại dịch Covid-19, hầu hết các cơ sở dịch vụ du lịch phải đóng cửa, dừng hoạt động, nhưng với quyết tâm nỗ lực rất cao, du lịch Ninh Bình đã phục hồi và tăng trưởng mạnh mẽ, năm 2024 đón 8,7 triệu lượt khách, doanh thu ước đạt 8,9 nghìn tỷ đồng, kế hoạch năm 2025 phấn đấu đạt trên 9,1 triệu lượt khách, gấp 3,5 lần năm 2020, vượt mục tiêu Đại hội đề ra. Doanh thu từ hoạt động du lịch tăng trưởng cao, trong giai đoạn 2020-2025, tổng doanh thu từ hoạt động du lịch ước đạt 29.598 tỷ đồng, bình quân mỗi năm đạt 5.919,6 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 44,6%/năm. Kế hoạch năm 2025 doanh thu từ hoạt động du lịch ước đạt 10.000 tỷ đồng, gấp 6,3 lần năm 2020, vượt mục tiêu Đại hội.
Hai là, về phát triển cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật về du lịch. Trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XXII đã xác định phát triển hạ tầng du lịch là một trong những khâu đột phá chiến lược, do đó tỉnh đã huy động, tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng cho các công trình dự án du lịch trọng điểm để dẫn hướng, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, nhà đầu tư xây dựng và phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ vụ khách du lịch (điểm du lịch, nhà hàng, dịch vụ nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí, mua sắm, thể thao…). Đến nay, toàn tỉnh hiện có gần 20 khu, điểm du lịch nổi tiếng quốc gia và quốc tế, trong đó nhiều khu, điểm, cơ sở dịch vụ được đầu tư ngay trong thời điểm dịch bệnh Covid-19 còn diễn biến phức tạp đã trở thành những sản phẩm, điểm đến du lịch mới hấp dẫn, thu hút, kéo dài thời gian lứu trú của khách tại Ninh Bình như đảo Khê Cốc, phố cổ Hoa Lư, tuyến 4 khu du lịch Tràng An, động Am Tiên… Đặc biệt cơ sở lưu trú có sự tăng trưởng ấn tượng, toàn tỉnh hiện có trên 900 cơ sở lưu trú du lịch với trên 12.000 phòng nghỉ, trong đó có 21 cơ sở chất lượng từ 4-5 sao và tương đương tăng 32% so với năm 2019, đã bước đầu đáp ứng nhu cầu lưu trú, nghỉ dưỡng của khách du lịch.
Ba là, đã triển khai các giải pháp để xây dựng thương hiệu, hình ảnh du lịch Ninh Bình. Ngành du lịch đã tham mưu UBND tỉnh ban hành chiến lược marketing, truyền thông xây dựng thương hiệu điểm đến du lịch đến năm 2030 bằng nhiều chiến lược, giải pháp cụ thể: xây dựng và phát triển bộ nhận diện thương hiệu mới với chủ đề “Tuyệt sắc miền Cố đô”; xây dựng môi trường du lịch an toàn, hấp dẫn, thân thiện, hiếu khách; thường xuyên tổ chức các sự kiện du lịch, văn hóa quy mô lớn như: Năm Du lịch Quốc gia 2021, Tuần lễ Du lịch Ninh Bình hàng năm với chủ đề “Sắc vàng Tam Cốc – Tràng An”; Festival Ninh Bình, các lễ hội du lịch Tràng An, lễ hội chùa Bái Đính, lễ hội ẩm thực du lịch thường niên…;
Do vậy, hình ảnh, thương hiệu điểm đến du lịch Ninh Bình liên tục được đăng tải, lan tỏa trên hệ thống phương tiện thông tin đại chúng và các nền tảng số, mạng xã hội trong nước và quốc tế, được nhiều tổ chức truyền thông, chuyên trang du lịch quốc tế có uy tín bình chọn, đánh giá cao: tổ chức Trips to Discover (Mỹ) bình chọn Ninh Bình vào danh sách 14 điểm đến hấp dẫn nhất châu Á năm 2020. Năm 2022, Tạp chí Du lịch và Giải trí (Mỹ) xếp Ninh Bình vào danh sách 12 địa điểm quay phim đẹp nhất châu Á. Năm 2023, du lịch Ninh Bình là đại diện duy nhất của Việt Nam lọt vào top 10 điểm đến thân thiện nhất thế giới do du khách bình chọn. Tạp chí Forbes (Mỹ) bình chọn Ninh Bình là một trong 23 điểm đáng đến nhất thế giới. Năm 2024, du lịch Ninh Bình đứng vị trí thứ 4 trong "Top 10 kỳ quan thế giới dành cho những người không thích đám đông", “top 10 trải nghiệm cuốn hút nhất thế giới” và Quần thể danh thắng Tràng An được giải thưởng Philip Kotler bình chọn là “điểm đến có ảnh hưởng trên thế giới”…
Bốn là đổi mới công tác nghiên cứu phát triển thị trường, xúc tiến, quảng bá du lịch, huy động và khai thác hiệu quả các nguồn kinh phí xã hội hoá, đóng góp của các doanh nghiệp để thực hiện hoạt động xúc tiến quảng bá du lịch ở trong và ngoài nước; tổ chức nghiên cứu thị trường và tham gia các chương trình xúc tiến du lịch ở các thị trường khách mới, trọng điểm (Đức, Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Thái Lan…); hàng năm, các đoàn công tác của tỉnh đã chủ động làm việc kết nối với các Hiệp hội, nghiệp đoàn, doanh nghiệp du lịch lớn tại các thị trường trọng điểm mời đến Ninh Bình khảo sát, tìm hiểu về du lịch của tỉnh. Đặc biệt đầu năm 2025, Liên đoàn các Đại lý lữ hành du lịch Ấn Độ đã tổ chức hội nghị thường niên kết hợp với khảo sát sản phẩm, dịch vụ du lịch tại Ninh Bình, với sự tham của hơn 400 đại biểu, đại diện cho 267 doanh nghiệp, đại lý lữ hành toàn Ấn Độ. Bên cạnh đó, tỉnh đã chủ động mời và hỗ trợ các hãng phim trong nước và quốc tế thực hiện các bộ phim tại các khu du lịch, điểm du lịch.
Năm là, công tác bảo tồn, khai thác và phát huy các giá trị của Quần thể danh thắng Tràng An đã đạt được nhiều kết quả tốt đẹp. Các giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản được tôn trọng, gìn giữ và phát huy, công tác nghiên cứu khoa học được đẩy mạnh, hợp tác với các tổ chức quốc tế về di sản được tăng cường; công tác xúc tiến, quảng bá, diễn giải các giá trị của Di sản gắn với phát triển du lịch từng bước được nâng cao theo hướng chuyên nghiệp; các khu, điểm du lịch trong khu Di sản đã phát huy tốt vai trò, vị thế, trở thành hạt nhân, thúc đẩy phát triển dịch vụ, du lịch trên toàn tỉnh Ninh Bình. Năm 2022, Bà Tổng Giám đốc UNESCO đã ghi nhận, đánh giá “di sản Tràng An là một trong những mô hình mẫu mực, tiêu biểu nhất trên thế giới về sự kết hợp thành công giữa phát triển kinh tế và du lịch bền vững" và Chủ tịch Đại hội đồng UNESCO 42 khẳng định: “nhờ cách tiếp cận đa bên và hợp tác sáng tạo, Tràng An đã trở thành một hình mẫu trong bối cảnh năng động về phát triển bền vững, một mô hình nơi các cộng đồng địa phương không chỉ đơn thuần là người hưởng lợi, mà còn là nhân vật chính trong câu chuyện cân đối hài hòa giữa phát triển du lịch bền vững và bảo tồn di sản”.
Bên cạnh những kết quả đạt được, còn một số khó khăn, tồn tại như: Lượt khách du lịch đến Ninh Bình tăng cao, nhưng doanh thu du lịch, lượng khách lưu trú và thời gian lưu trú của khách chưa cao; còn thiếu các sản phẩm, dịch vụ nghỉ dưỡng, lưu trú và ăn uống chất lượng cao; hàm lượng văn hóa trong các sản phẩm du lịch còn thấp; còn thiếu các điểm vui chơi, giải trí, các dịch vụ bổ sung nhằm làm tăng trải nghiệm và góp phần giữ chân du khách.
Bước sang giai đoạn 2026-2030, ngành Du lịch sẽ phải đối phó với các vấn đề như: tình hình thế giới, khu vực thời gian tới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường, bên cạnh thời cơ, thuận lợi sẽ có nhiều khó khăn, thách thức. Nổi lên là cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, các trung tâm quyền lực diễn ra gay gắt về phạm vi, cường độ; sự thiếu hụt lao động, giá nhiều yếu tố đầu vào, chi phí sản xuất kinh doanh và nhân công tiếp tục xu hướng tăng; thách thức an ninh phi truyền thống ngày càng cực đoan hơn, nhất là biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh; đặc biệt tác động của cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đến ngành Du lịch sẽ mạnh mẽ hơn, xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số sẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong du lịch; cạnh tranh ngày càng cao giữa các điểm đến địa phương trong phạm vi vùng, phạm vi quốc gia và khu vực để thu hút khách du lịch. Do đó cần phải có chiến lược khai thác hiệu quả, bền vững các giá trị di sản, văn hóa truyền thống, tri thức bản địa của vùng đất cố đô Hoa Lư để tạo nên các sản phẩm dịch vụ du lịch chất lượng, đẳng cấp, khác biệt, mang chiều sâu văn hóa, giá trị gia tăng cao. Đẩy mạnh chiến lược phát triển du lịch từ chiều rộng, sang chiều sâu, chú trọng nâng cao chất lượng dịch vụ, tính chuyên nghiệp trong hoạt động dịch vụ du lịch.
Mục tiêu giai đoạn 2026-2030: Ninh Bình phấn đấu trở thành một trong những trung tâm du lịch hàng đầu Việt Nam và khu vực. Du lịch từng bước là ngành kinh tế mũi nhọn, tạo động lực cho sự phát triển của các ngành liên quan. Tạo bước đột phá toàn diện cả về phạm vi, quy mô và chất lượng dịch vụ.
Phấn đấu đến năm 2030, tổng lượng khách tham quan, du lịch Ninh Bình ước đạt 12 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế ước đạt 2,5-3 triệu lượt. Tổng thu du lịch ước đạt trên 18.000 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho trên 43.000 lao động.
Để hoàn thành thắng lợi các mục tiêu trên, Sở Du lịch đề xuất một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cần quan tâm tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai, cụ thể như sau:
Một là, tăng cường công tác quản lý Nhà nước về du lịch, đảm bảo an toàn, văn hóa, văn minh du lịch; Quản lý, khai thác hiệu quả cảnh quan, tài nguyên du lịch để phát triển du lịch; Tiếp tục nghiên cứu, xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ để huy động nguồn lực tối đa cho phát triển du lịch, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, thuận lợi cho doanh nghiệp và cộng đồng dân cư phát triển du lịch.
Hai là, huy động các nguồn lực đầu tư xây dựng hạ tầng, đa dạng hóa các sản phẩm du lịch. Khuyến khích các nhà đầu tư chiến lược đầu tư hình thành các khu dịch vụ du lịch phức hợp, dự án dịch vụ du lịch quy mô lớn, các trung tâm mua sắm, vui chơi giải trí, phố đi bộ, chợ đêm tại các địa bàn du lịch trọng điểm; các dự án đầu tư xây dựng khách sạn từ 3 - 5 sao (đặc biệt là khách sạn nghỉ dưỡng), hệ thống nhà hàng đạt chuẩn, nhà hàng cao cấp phục vụ khách du lịch; Phát triển đa dạng hóa sản phẩm du lịch: du lịch văn hóa, tâm linh, thể thao, nghỉ dưỡng, sinh thái, du lịch kết hợp với hội nghị, hội thảo, du lịch nông nghiệp, du lịch có trách nhiệm và các sản phẩm du lịch về đêm.
Ba là, đẩy mạnh xúc tiến, quảng bá, xây dựng thương hiệu du lịch Ninh Bình “Tuyệt sắc miền cố đô”, là điểm đến an toàn, thân thiện, mến khách. Chú trọng xây dựng hình ảnh thương hiệu điểm đến du lịch bằng chính chất lượng, tính chuyên nghiệp và sự thân thiện, hiếu khách của người dân địa phương. Đưa thương hiệu du lịch Ninh Bình nằm trong top 10 điểm đến hấp dẫn và điểm đến không thể bỏ qua của quốc gia.
Bốn là, tiếp tục xây dựng và phát triển hệ thống thông tin số kết hợp với việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo, trí tuệ nhân tạo (AI, ChatGPT...) trong việc sáng tạo, phát triển sản phẩm du lịch thông minh nhằm hỗ trợ và gia tăng trải nghiệm cho khách du lịch và phuc vụ công tác xúc tiến quảng bá và quản lý nhà nước; xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh để kết nối hạ tầng dịch vụ du lịch; tăng cường ứng dụng công nghệ xanh, sạch trong các cơ sở kinh doanh dịch vụ và cơ sở lưu trú du lịch.
Năm là, chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực du lịch. Tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng nguồn nhân lực du lịch, xác định điểm nghẽn và nhu cầu đào tạo để có cơ chế chính sách, chương trình hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng kiến thức nghiệp vụ cho lao động du lịch trên địa bàn tỉnh. Đồng thời khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp du lịch tự đào tạo và đào tạo lại lực lượng lao động, đặc biệt là có chính sách, chế độ đãi ngộ thỏa đáng để thu hút lưc lượng lao động có tay nghề, kinh nghiệm và năng lực quản lý các hoạt động dịch vụ du lịch như lễ tân, buồn, bàn, bar, bếp, hướng dẫn viên, đại lý lữ hành.../.
BBT
