Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, ngành Du lịch đứng trước nhiều cơ hội và thách thức đan xen. Công nghệ số không chỉ làm thay đổi phương thức quản lý, vận hành và xúc tiến quảng bá du lịch mà còn tác động sâu sắc đến hành vi, nhu cầu và trải nghiệm của du khách. Trên thế giới, xu hướng phát triển du lịch đang chuyển dịch mạnh sang mô hình “du lịch thông minh”, trong đó dữ liệu số, công nghệ số và trải nghiệm cá nhân hóa giữ vai trò trung tâm. Sau đại dịch Covid-19, xu hướng du lịch toàn cầu có nhiều thay đổi rõ nét, du khách ưu tiên các điểm đến an toàn, xanh, giàu bản sắc văn hóa; đồng thời gia tăng mạnh mẽ việc sử dụng nền tảng số trong tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán và chia sẻ trải nghiệm.
Nhiều nghiên cứu quốc tế (American Express, Klook) cho thấy khoảng 75% du khách toàn cầu sử dụng mạng xã hội như nguồn cảm hứng chính cho chuyến đi; hơn 70% du khách trẻ lựa chọn điểm đến thông qua các nền tảng số, video ngắn và nội dung do người dùng tạo ra. Cùng với đó, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng OTA như Booking, Agoda, Traveloka… đang trở thành “cửa ngõ đầu tiên” định hình hành vi và quyết định du lịch của du khách hiện đại. Điều này cho thấy cạnh tranh du lịch không còn chỉ dựa vào tài nguyên hay hạ tầng, mà ngày càng phụ thuộc vào năng lực số, năng lực truyền thông và khả năng xây dựng thương hiệu điểm đến trên không gian mạng.
Đối với Việt Nam, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngành du lịch xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm. Nhiều chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước đã đặt ra yêu cầu xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, hình thành cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, thúc đẩy kinh tế số và đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.
Ninh Bình là địa phương có tiềm năng du lịch nổi bật với Quần thể Danh thắng Tràng An - Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới, cùng hệ thống di sản lịch sử, văn hóa, tâm linh phong phú và cảnh quan thiên nhiên đặc sắc. Trong bối cảnh đó, ngành Du lịch Ninh Bình xác định chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà là giải pháp chiến lược nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản, nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến, đồng thời phát triển du lịch theo hướng xanh, thông minh và bền vững.
Bám sát chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh, thời gian qua ngành Du lịch Ninh Bình đã chủ động triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp về chuyển đổi số và đạt nhiều kết quả quan trọng. Trên cơ sở thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, là động lực quan trọng trong đổi mới phương thức quản lý, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ. Thông qua việc đẩy mạnh cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ số và triển khai Đề án 06 của Chính phủ, ngành Du lịch từng bước xây dựng nền tảng quản trị hiện đại, hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và du khách.
Công tác chỉ đạo, điều hành được tăng cường; nhiều kế hoạch, chương trình hành động về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, cải cách hành chính và chuyển đổi số được ban hành kịp thời. Ban Chỉ đạo về chuyển đổi số, cải cách hành chính và Đề án 06 của Sở được kiện toàn, bảo đảm thống nhất trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Song song với đó, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, đào tạo kỹ năng số được triển khai đồng bộ, góp phần thay đổi tư duy trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và cộng đồng doanh nghiệp du lịch. Chuyển đổi số không còn đơn thuần là ứng dụng công nghệ mà đã trở thành phương thức quản trị mới, nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng phục vụ.
Trong lĩnh vực cải cách hành chính, ngành Du lịch Ninh Bình đã chủ động rà soát, tái cấu trúc quy trình nghiệp vụ, chuẩn hóa quy trình nội bộ, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với toàn bộ 30 thủ tục thuộc thẩm quyền giải quyết. Đến nay, 100% thủ tục hành chính được thực hiện tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của tỉnh theo hình thức trực tuyến; 100% quy trình xử lý được điện tử hóa và tích hợp chữ ký số trên hệ thống một cửa điện tử và cổng dịch vụ công. Đồng thời, 100% thủ tục hành chính được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công quốc gia, trong đó 16/30 thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình. Công tác giải quyết hồ sơ được thực hiện đúng và trước hạn 100%, không phát sinh tồn đọng, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.
Từ đầu năm đến nay, Sở Du lịch đã tiếp nhận và giải quyết 74 hồ sơ thủ tục hành chính, gồm 38 hồ sơ cấp mới thẻ hướng dẫn viên du lịch (26 nội địa, 12 quốc tế), 23 hồ sơ cấp đổi thẻ, 05 hồ sơ cấp lại thẻ; đồng thời cấp mới 03 giấy phép kinh doanh dịch vụ lữ hành nội địa, cấp đổi 03 giấy phép và thu hồi 02 giấy phép theo quy định. Toàn bộ hồ sơ được giải quyết đúng quy trình, đúng hạn, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và giảm chi phí, thời gian cho tổ chức, cá nhân.
Song song với cải cách hành chính, chuyển đổi số đang mở ra không gian phát triển mới cho du lịch Ninh Bình theo hướng thông minh, hiện đại. Ngành Du lịch đã kết nối, khai thác dữ liệu dân cư và định danh điện tử (VNeID) phục vụ giải quyết thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Công tác thông tin, truyền thông và quảng bá du lịch được đổi mới mạnh mẽ; các trang thông tin điện tử của ngành duy trì cập nhật bằng ba ngôn ngữ Việt, Anh và Pháp, cung cấp thông tin chính thống, kịp thời đến du khách trong nước và quốc tế. Nhiều sản phẩm truyền thông số như video clip, bản tin điện tử, nội dung số và chiến dịch marketing trực tuyến được triển khai, góp phần mở rộng độ phủ thương hiệu du lịch Ninh Bình trên không gian mạng.
Hạ tầng du lịch thông minh tiếp tục được đầu tư và vận hành hiệu quả với 05 kiosk thông tin tại các khu, điểm du lịch trọng điểm và 32 điểm phát wifi miễn phí phục vụ du khách. Hệ thống đã ghi nhận trên 40.000 lượt truy cập, tra cứu thông tin; riêng 6 tháng đầu năm 2026 có trên 5.000 lượt kết nối internet qua wifi du lịch thông minh. Ứng dụng “NinhBinhtourisminfo” tiếp tục phát huy hiệu quả với hệ thống dữ liệu gồm 43 điểm tham quan, 229 cơ sở lưu trú, 106 nhà hàng, 31 điểm mua sắm và 49 điểm vui chơi giải trí, đồng thời tích hợp bản đồ số, xây dựng lịch trình, đánh giá dịch vụ và chatbot hỗ trợ du khách.
Cùng với đó, hệ thống mã QR được triển khai rộng rãi tại các khu, điểm du lịch; tổng đài hỗ trợ khách du lịch 1900 0117 kết hợp chatbot tự động đã hỗ trợ hơn 1.000 lượt khách trong 6 tháng đầu năm 2026. Những công cụ này giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin, chủ động trong hành trình và nâng cao trải nghiệm, đồng thời góp phần hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh tại Ninh Bình.
Bên cạnh phát triển hạ tầng và nền tảng số, ngành Du lịch đặc biệt chú trọng xây dựng nguồn nhân lực số. Phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai rộng khắp, góp phần nâng cao kỹ năng số cho người dân, doanh nghiệp và du khách. Trung tâm Thông tin xúc tiến du lịch đã sản xuất 12 video tuyên truyền về chuyển đổi số và Đề án 06 trên các nền tảng số. Đến nay, 100% cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của Sở đã sử dụng định danh điện tử VNeID, đồng thời đẩy mạnh sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số và các nền tảng điều hành số.
Công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số được tăng cường; nhiều cán bộ được tham gia các lớp tập huấn về chuyển đổi số, quản trị dữ liệu và an toàn thông tin. Hệ thống an toàn thông tin được đảm bảo với SOC, tường lửa, phần mềm bảo mật và cơ chế sao lưu dữ liệu định kỳ, góp phần bảo vệ an toàn hệ thống và tạo niềm tin cho người dùng dịch vụ số.
Nhằm tiếp tục hoàn thiện nền tảng chuyển đổi số, ngành Du lịch đang tập trung triển khai nhiệm vụ “Hoàn thiện Cổng thông tin du lịch Ninh Bình và số hóa các điểm đến du lịch trên địa bàn tỉnh”. Khi hoàn thành, hệ thống sẽ hình thành cơ sở dữ liệu du lịch đồng bộ, tích hợp bản đồ số, công nghệ thực tế ảo và các tiện ích thông minh, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, quảng bá và nâng cao trải nghiệm du khách.
Những kết quả đạt được cho thấy chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ, mà đang tạo ra sự thay đổi căn bản trong phương thức quản trị, điều hành và phát triển du lịch theo hướng hiện đại, minh bạch và hiệu quả hơn. Với quyết tâm đổi mới, sáng tạo và lấy người dân, doanh nghiệp, du khách làm trung tâm phục vụ, ngành Du lịch Ninh Bình tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hệ sinh thái du lịch thông minh, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực số, hướng tới mục tiêu phát triển du lịch xanh, bền vững và chuyên nghiệp.
Qua đó, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 đưa Ninh Bình trở thành trung tâm du lịch di sản, sinh thái, văn hóa và tôn giáo của Việt Nam, đồng thời là điểm đến có tầm vóc quốc gia và quốc tế./.
ĐTH
